Për një biznes që zbaton SNRF për NVM, përgatitja për edicionin e ri fillon me kuadrin e zbatueshëm, kontratat dhe të dhënat që mbështesin pasqyrat financiare. Një inventar i hershëm i ndryshimeve ndihmon drejtuesit të kuptojnë ndikimin përpara mbylljes së vitit.
Data ndërkombëtare dhe zbatimi në Kosovë
IASB publikoi edicionin e tretë më 27 shkurt 2025. Ai zbatohet për periudhat vjetore të raportimit që fillojnë më ose pas 1 janarit 2027, me zbatim të hershëm të lejuar. Për një subjekt me vit kalendarik, kjo e lidh datën ndërkombëtare me periudhën që fillon më 1 janar 2027, jo automatikisht me pasqyrat e vitit 2026 që hartohen gjatë vitit 2027.
Burime: March 2025 IFRS for SMEs Accounting Standard Update · IASB issues a major update to the IFRS for SMEs Accounting Standard
Për subjektet që mbulon Ligji nr. 06/L-032, neni 3.1.18 e lidh SNRF për NVM me standardin e nxjerrë nga IASB dhe të miratuar nga KKRF-ja. Data ndërkombëtare duhet dalluar nga miratimi vendor. Në burimet e kontrolluara për këtë shkrim nuk u konfirmua një akt konkret që miraton edicionin 2025 në Kosovë ose zbatimin e tij të hershëm. Kjo nuk provon se një akt i tillë nuk ekziston. Kuadri, subjekti dhe edicioni i lejuar duhen verifikuar për rastin konkret.
Burime: Ligji nr. 06/L-032 për Kontabilitet, Raportim Financiar dhe Auditim · 2025 IFRS for SMEs supporting materials
Kujt i drejtohet ky standard
SNRF-të e plota përfshijnë edhe standardet IAS/SNK që mbeten në fuqi; emërtimi IAS nuk nënkupton vetvetiu standard të shfuqizuar. SNRF për NVM është një standard më vete, me thjeshtime. Kalimi në edicionin 2025 nuk është kalim automatik në të gjitha kërkesat e SNRF-ve të plota.
Burime: Preface to IFRS Standards · 2025 IFRS for SMEs supporting materials
Për standardin, subjektet e përshtatshme nuk kanë përgjegjësi publike dhe publikojnë pasqyra financiare për qëllime të përgjithshme për përdorues të jashtëm. Përgjegjësia publike përfshin tregtimin, ose procesin e emetimit për tregtim, të instrumenteve të borxhit apo kapitalit në treg publik; gjithashtu, mbajtjen e aktiveve në kapacitet fiduciar për një grup të gjerë të jashtëm si një nga veprimtaritë kryesore. Etiketa vendore “ndërmarrje e vogël” ose madhësia e qarkullimit nuk e zëvendëson këtë vlerësim.
Burime: IFRS for SMEs Accounting Standard, third edition, changes marked up · 2025 IFRS for SMEs supporting materials
Tri fusha që meritojnë analizë
Të ardhurat. Seksioni 23 mbështetet në një model të thjeshtuar me pesë hapa, të bazuar në IFRS 15 dhe në kalimin e kontrollit te klienti. Praktikisht, duhet shqyrtuar çfarë mallrash apo shërbimesh premton kontrata, si përcaktohet çmimi dhe kur përmbushet secili premtim. Paketat me furnizim dhe shërbim pasues kërkojnë vëmendje: data e faturës, e vetme, nuk e zgjidh analizën e të ardhurave.
Burime: Project Summary: Third edition of the IFRS for SMEs Accounting Standard
Instrumentet financiare. Seksioni 11 bashkon kërkesat që më parë ndaheshin mes dy seksioneve dhe heq alternativën e përdorimit të kërkesave të njohjes dhe matjes të IAS 39. Megjithatë, për zhvlerësimin e aktiveve financiare me kosto të amortizuar ruhet modeli i humbjeve të ndodhura. Nuk bëhet kalim i përgjithshëm në modelin e humbjeve të pritshme të IFRS 9. Përgatitja duhet të përfshijë edhe të dhënat për vjetërsinë e kërkesave dhe maturimin e detyrimeve.
Burime: June 2025 IFRS for SMEs Accounting Standard Update
Kombinimet e bizneseve. Seksioni 19 përditëson përkufizimin e biznesit dhe fut metodën e blerjes (acquisition method), në vend të metodës së mëparshme (purchase method), sipas kërkesave të këtij seksioni; shtohen edhe kërkesat për blerjet me faza. Kostot e lidhura me blerjen përgjithësisht kalojnë në rezultat, me përjashtimet përkatëse për instrumentet financiare dhe kapitalin. Për një transaksion të planifikuar, ekipi duhet të dallojë blerjen e një biznesi nga blerja e aktiveve dhe të dokumentojë përbërjen e çmimit.
Burime: December 2025 IFRS for SMEs Accounting Standard Update
Një shembull për planin e kalimit
Marrim një shembull hipotetik, në të cilin supozojmë se biznesi zbaton edicionin 2015. Ky supozim nuk përcakton botimin e detyrueshëm në Kosovë. Biznesi planifikon zbatimin e edicionit të tretë nga 1 janari 2027, pasi është verifikuar lejueshmëria. Ai ka një kontratë pajisjesh dhe mirëmbajtjeje prej 12.000 eurosh, të filluar në dhjetor 2026 dhe ende në vazhdim në datën e kalimit. Një kontratë tjetër e ngjashme fillon në shkurt 2027.
Nëse zgjidhet alternativa prospektive e kalimit për Seksionin 23, kontrata në vazhdim trajtohet me politikën e mëparshme, ndërsa kontrata e re me seksionin e rishikuar. Zgjedhja bëhet në mënyrë të njëtrajtshme sipas rregullave të kalimit, jo veçmas për kontratat që japin rezultat më të favorshëm. Regjistri i kontratave duhet të dallojë këto grupe, politikat përkatëse dhe të ardhurat që kërkojnë shpjegim në shënime. Shuma ilustruese nuk përcakton vetë regjistrimin kontabël.
Burime: Educational Module 23 — Revenue from Contracts with Customers
Shënimet shpjegojnë mosriparaqitjen e informacionit krahasues dhe natyrën e ndryshimit të politikës (A34). Për kontratat që mbeten në vazhdim, shpjegohen politika e njohjes së të ardhurave, përfshirë metodat për përcaktimin e shkallës së përfundimit të shërbimeve, si dhe të ardhurat e njohura gjatë periudhës nga këto kontrata (A36).
Burime: Educational Module 23 — Revenue from Contracts with Customers
Përgatitja që mund të bëhet tani
Caktoni një përgjegjës për inventarin e ndryshimeve dhe lidhni çdo ndryshim me një kontratë, llogari ose shënim konkret. Kontrolloni nëse sistemi ruan datat, çmimet e veçanta, afatet e pagesës dhe historikun e kërkesave. Bëni një provë me pak transaksione përfaqësuese dhe dokumentoni gjykimet. Përditësoni politikat dhe planin e trajnimit vetëm pas këtij vlerësimi. Kalimi mes edicioneve kërkon shqyrtimin e Shtojcës A dhe lehtësimeve përkatëse; zbatimi për herë të parë i SNRF për NVM është një çështje më vete.
Burime: Project Summary: Third edition of the IFRS for SMEs Accounting Standard · Educational Module 23 — Revenue from Contracts with Customers